Hentbol kuralları: devreler, 7 metre atışı ve 2 dakika cezası
Hentbol maçı 30'ar dakikalık iki devreden oluşur; devre arası normalde 10 dakikadır. Her takım sahada yedi oyuncuyla, çoğunlukla altı saha oyuncusu ve bir kaleciyle yer alır, daha çok gol atan kazanır. Lig maçı berabere bitebilir; kazananın belli olması gereken eleme maçlarında ise önce uzatmalar, gerekirse 7 metre atışları yapılır. Bu rehberdeki bütün kurallar Uluslararası Hentbol Federasyonu'nun (IHF) 1 Temmuz 2025'ten beri geçerli Oyun Kuralları'na dayanır.
Maçın temel düzeni
Saha 40 metre uzunluğunda, 20 metre genişliğindedir. Kadroda en çok 16 oyuncu bulunur; oyuncu değişikliği sınırsızdır ve oyun durmadan yapılır. Topu elinde tutan oyuncu en fazla üç saniye bekleyebilir ve topla en fazla üç adım atabilir. Oyunun bu kadar hızlı akmasının, bir takımın otuz gol dolayında skor üretmesinin sıradan sayılmasının nedeni budur.
16 yaş ve üstü oyuncularda süre 2×30 dakikadır. Kurallar, federasyonlara kendi organizasyonlarında devre arasını farklı belirleme hakkı tanır; üst sınır 15 dakikadır. Saat yalnızca hakemler zaman durdurduğunda durur. Bu yüzden bir devre gerçek zamanda 30 dakikadan biraz uzun sürer, ama futboldaki gibi sonuna dakikalar eklenmez.
Skoru belirleyen çizgiler
Kalenin önündeki üç çizgi, canlı anlatımda gördüğünüz kararların çoğunu açıklar.
| Çizgi | Kaleye uzaklık | Anlamı |
|---|---|---|
| Kale sahası çizgisi | 6 metre | Kale sahasında yalnızca kaleci bulunabilir |
| 7 metre çizgisi | 7 metre | 7 metre atışının kullanıldığı nokta |
| Serbest atış çizgisi (kesikli) | 9 metre | Kaleye yakın serbest atışlar bu çizginin dışından kullanılır |
Saha oyuncuları kale sahasının zeminine basamaz. Hücum oyuncusu bu nedenle çizginin dışından sıçrar ve topu havadayken bırakır; bu tamamen kurala uygundur. Kale sahasına girerek avantaj sağlayan savunmacı serbest atışa yol açar; bu hareketle açık bir gol şansını engellerse karar 7 metre atışıdır.
Serbest atış
Faullerin çoğu, ihlalin olduğu yerden kullanılan serbest atışla cezalandırılır. Rakip oyuncular en az 3 metre uzakta durmak zorundadır. Faul 6 metre ile 9 metre çizgisi arasında yapılmışsa hücum eden takım atışı 9 metre çizgisinin dışından kullanır, savunma da kendi kale sahası çizgisi boyunca dizilebilir.
7 metre atışı
7 metre atışı, sahanın neresinde olursa olsun açık bir gol şansı kural dışı biçimde engellendiğinde verilir. Futboldaki penaltının hentboldaki karşılığıdır. Atışı kullanan oyuncu 7 metre çizgisinin gerisinde durur ve hakemin düdüğünden sonra üç saniye içinde kaleye atış yapar; top elinden çıkmadan çizgiye basamaz, çizgiyi geçemez. Diğer bütün oyuncular 9 metre çizgisinin dışında bekler, kaleci de en fazla 4 metre işaretine kadar öne çıkabilir.
Uyarı, 2 dakika cezası ve kartlar
Hentbolda cezalar kademelidir: tekrarlanan ya da sertleşen fauller daha ağır karşılık bulur.
| Ceza | İşaret | Sonucu |
|---|---|---|
| Uyarı | Sarı kart | Süre cezası yoktur; bir oyuncuya bir, bir takıma en çok üç uyarı verilir |
| 2 dakika cezası | Havaya kaldırılan iki parmak | Oyuncu 2 dakika dışarıda kalır, takımı bir kişi eksik oynar |
| Diskalifiye | Kırmızı kart | Oyuncu maçın kalanında oynayamaz; takımı 2 dakika eksik kalır |
| Mavi kart | Kırmızıdan sonra gösterilir | Hakem yazılı rapor verir; yetkili kurul ek yaptırım uygulayabilir |
Maç izlerken iki ayrıntı işinize yarar. Birincisi, aynı oyuncunun üçüncü 2 dakika cezası kendiliğinden diskalifiyeye dönüşür. İkincisi, kırmızı kart futboldaki gibi takımı maçın sonuna kadar eksik bırakmaz: iki dakika dolunca sahaya başka bir oyuncu girebilir. İki sporun ceza düzeni arasındaki farkı görmek için kartlar ve cezalar rehberine bakabilirsiniz.
Pasif oyun
Bir takım hücum etmeye çalışmadan topu elinde tutamaz. Hakemler bu eğilimi gördüğünde biri kolunu havaya kaldırır; buna pasif oyun ön uyarısı denir. Bu andan sonra hücum eden takımın kaleye atışla sonuçlandırmak için en fazla dört pas hakkı vardır. Atış gelmezse top serbest atışla rakibe geçer. Kurallar, ulusal federasyonların yaş ve seviye durumuna göre bu sayıyı en çok altıya çıkarmasına izin verir; altyapı liglerinde farklı uygulama görebilirsiniz.
Boş kale ve yedinci saha oyuncusu
Kaleci her an bir saha oyuncusuyla değiştirilebilir. Böylece takım hücumda yedi saha oyuncusuyla, bir oyuncusu 2 dakika cezası çekiyorsa altı kişiyle oynar. Bedeli boş kalan kaledir: top kaybedilirse rakip kendi yarı sahasından bile gol atabilir. Canlı skorda devre sonlarına doğru peş peşe gelen hızlı gollerin sık görülen nedeni budur.
Takım molaları
Temel kurala göre her takımın normal sürenin her devresinde 1 dakikalık bir molası vardır; uzatmalarda mola yoktur. Federasyonlar bunun yerine maç başına üç mola tanıyabilir: bir devrede en çok ikisi, son beş dakikada ise yalnızca biri kullanılabilir. Üst düzey organizasyonların çoğunda bu düzen geçerlidir. Molayı yalnızca topa sahip olan takım isteyebilir.
Beraberlik bozulmak zorundaysa
Hentbol Süper Ligi gibi lig düzeninde oynanan maçlarda beraberlik geçerli bir sonuçtur. Kazananın belli olması gereken kupa ve eleme maçlarında sıra şöyledir:
- 5 dakikalık aradan sonra 2×5 dakikalık uzatma; devreler arasında 1 dakika ara verilir.
- Eşitlik sürerse, yeni bir 5 dakikalık aranın ardından ikinci 2×5 dakikalık uzatma.
- Hâlâ eşitlik varsa organizasyonun kendi talimatı devreye girer; alışılmış çözüm 7 metre atışlarıdır.
7 metre atışlarında her takım beş oyuncu belirler ve atışlar sırayla kullanılır. Beşer atıştan sonra eşitlik bozulmazsa takımlar yeniden beşer oyuncu belirler, bu kez ilk atışı diğer takım kullanır ve eşit sayıda atıştan sonra oluşan ilk fark maçı bitirir. Süre sonunda 2 dakika cezası devam eden ya da diskalifiye edilmiş oyuncular atış kullanamaz. Organizasyonlar bu yolu kendi talimatlarıyla kısaltabilir; izlediğiniz turnuvanın statüsüne bakmakta yarar var.
1 Temmuz 2025'te ne değişti?
Yürürlükteki baskı birkaç net düzenleme getirdi. 7 metre atışında, başını topa doğru hareket ettirmemiş kalecinin başına topu isabet ettiren oyuncu artık 2 dakika cezası alıyor; engellenmeden yapılan açık oyun atışlarında da aynı ceza geçerli. Başlama atışı bölgesinden yapılan başlama atışında hakem, ancak top ve atışı kullanan oyuncu bölgenin tamamen içindeyken düdük çalıyor. Üç adım kuralının metni netleştirildi; ayrıca vücudunun herhangi bir bölümü saha dışındaki zemine değen oyuncu topa dokunamıyor.
Hentbol canlı skoru nasıl okunur?
Hentbol canlı skor sayfasında her maç anlık skoru ve oynanan devreyi gösterir. Biten maçlarda devre arası skoru genellikle sonucun yanında parantez içinde verilir; örneğin 31:28 (15:13). Maç 60 dakikayı aştıysa sonucun yanında "uzatmalar sonunda" ya da "7 metre atışları sonunda" gibi bir açıklama bulunur; bu tür etiketlerin genel mantığını maç durumları rehberi anlatır. Dün biten karşılaşmalar dünün sonuçları sayfasında, şu an oynananların tamamı canlı maçlar sayfasında yer alır. Takımınızın maçı başladığında ya da bittiğinde haberdar olmak için yıldızla işaretlemeniz yeterli; ayrıntısı bildirimler ve favoriler rehberinde.
Sık sorulan sorular
Hentbol maçı gerçekte ne kadar sürer?
Oyun süresi 60 dakikadır; buna normalde 10 dakikalık devre arası eklenir. Molalar ve duraklamalarla birlikte bir maç, başlama atışından son düdüğe kadar yaklaşık bir buçuk saat tutar.
Hentbolda maç berabere biter mi?
Evet. Liglerde beraberlik olağan bir sonuçtur. Uzatma ve 7 metre atışları yalnızca kazananın belirlenmesi gereken maçlarda, yani kupalarda ve turnuvaların eleme turlarında uygulanır.
Mavi kart ne anlama gelir?
En ağır ihlallerde kırmızı kartın ardından gösterilir. Hakemlerin olayı yazılı raporla yetkili kurula bildireceğini, oyuncunun ek ceza alabileceğini duyurur.
2 dakika cezası alan oyuncunun yerine başkası girebilir mi?
Hayır. Ceza süresince takım sahada bir kişi eksik kalır. Süre dolduğunda cezalı oyuncu ya da bir takım arkadaşı oyuna girebilir. Diskalifiyede oyuncu geri dönemez, ama takım iki dakikanın sonunda yeniden tam kadroya çıkar.