Formati i Kupës së Botës 2026: 48 ekipe, 12 grupe, faza e 32-shes

Kupa e Botës 2026, e luajtur nga 11 qershori deri më 19 korrik në Kanada, Meksikë dhe SHBA, ishte e para me 48 kombëtare. Ekipet u ndanë në 12 grupe me nga katër; dy të parat e çdo grupi dhe tetë të tretat më të mira kaluan në një raund të ri, fazën e 32-shes, dhe prej aty u luajt me eliminim direkt deri në finale. Numri i ndeshjeve u rrit nga 64 në 104, ndërsa Spanjës kampione iu deshën tetë ndeshje për trofeun, një më shumë se më parë.

Formati me një shikim

Turneu zgjati 39 ditë. Nga 16 qytetet mikpritëse, 11 ishin në SHBA, 3 në Meksikë dhe 2 në Kanada.

Si u luajt faza e grupeve

Çdo kombëtare u ndesh nga një herë me tri kundërshtaret e grupit, me tri pikë për fitoren dhe një për barazimin. Dymbëdhjetë grupe me nga gjashtë ndeshje bëjnë 72 takime, më shumë se një Botëror i tërë me 32 ekipe.

FIFA fillimisht kishte shqyrtuar edhe variantin me 16 grupe me nga tri ekipe. Pas një analize që mori parasysh integritetin sportiv, mirëqenien e lojtarëve dhe përvojën e ekipeve e të tifozëve, u zgjodhën grupet me katër; Këshilli i FIFA-s e miratoi formatin njëzëri në vitin 2023. Kështu çdo kombëtare kishte të sigurta të paktën tri ndeshje.

Shorti

Shorti u hodh më 5 dhjetor 2025 në John F. Kennedy Center në Uashington. Ekipet ishin ndarë në katër vazo me nga 12, sipas renditjes botërore të FIFA-s. Tre mikpritësit ishin në vazon e parë me vend të caktuar që më parë: Meksika A1, Kanadaja B1, SHBA-ja D1. Gjashtë vende nuk ishin ende të ndara në atë datë dhe në vazon e katërt u përfaqësuan nga rrugët e play-off-it.

Si rregull, dy ekipe të së njëjtës konfederatë nuk mund të binin në një grup. Përjashtim bënte Evropa, me 16 ekipe për 12 grupe: çdo grup kishte të paktën një dhe më së shumti dy kombëtare të UEFA-s. Po ashtu, Spanja dhe Argjentina, e para dhe e dyta në renditje, u vendosën në gjysma të ndryshme të tabelës, që të mos takoheshin para finales. Dhe pikërisht në finale u takuan.

Barazimi me pikë: së pari ndeshjet direkte

Kur dy a më shumë ekipe e mbyllnin grupin me pikë të barabarta, rregullorja zbatonte këtë radhë:

1. Pikët në ndeshjet mes ekipeve të barazuara
2. Golaverazhi në këto ndeshje
3. Golat e shënuar në këto ndeshje
4. Golaverazhi në të gjitha ndeshjet e grupit
5. Golat e shënuar në të gjitha ndeshjet e grupit
6. Pikët e sjelljes, sipas kartonëve të verdhë e të kuq
7. Vendi në renditjen botërore të FIFA-s

Te pikët e sjelljes, kartoni i verdhë hiqte një pikë, i kuqi pas dy të verdhëve tri, i kuqi direkt katër, ndërsa i verdhi i pasuar nga i kuqi direkt pesë. Pra, në 2026 ndeshjet direkte vinin para golaverazhit të përgjithshëm. Kampionatet nuk e bëjnë të gjitha njësoj, siç e tregon udhëzuesi ynë për kriteret e barazimit në tabelë; për pezullimet nga kartonët shihni kartonët dhe pezullimet.

Si u zgjodhën të tretat më të mira

Dymbëdhjetë ekipet e treta u renditën në një tabelë më vete dhe tetë të parat kaluan tutje. Meqë vinin nga grupe të ndryshme, ndeshjet direkte nuk kishin vend: vlenin me radhë pikët, golaverazhi, golat e shënuar, pikët e sjelljes dhe në fund renditja e FIFA-s.

Në praktikë mjaftuan katër pikë: Bosnja dhe Hercegovina dhe Ekuadori kaluan me aq. Tri pikë nuk mjaftuan. Irani i barazoi të tria ndeshjet, mbeti i pamposhtur dhe prapë u eliminua. Tetë të tretat e kualifikuara ishin Algjeria, Bosnja dhe Hercegovina, Ekuadori, Gana, Paraguai, RD e Kongos, Senegali dhe Suedia. Koreja e Jugut, Skocia, Irani dhe Uruguai, edhe ato të treta, u larguan që në fazën e parë.

Nga faza e 32-shes deri në finale

Tabela e eliminimeve ishte përcaktuar paraprakisht. Të parat dhe të dytat e grupeve kishin vend të caktuar; kundërshtari i të tretave varej nga cilat tetë grupe dilnin, dhe një shtojcë e rregullores i rendiste të 495 kombinimet e mundshme. Dy ekipe të të njëjtit grup nuk mund të ritakoheshin në fazën e 32-shes.

Më pas erdhën faza e 16-shes, çerekfinalet, gjysmëfinalet, ndeshja për vendin e tretë dhe finalja, gjithmonë me një ndeshje të vetme. Nëse pas 90 minutash rezultati ishte i barabartë, luheshin dy pjesë shtesë nga 15 minuta dhe, po të duhej, penalltitë. Hollësitë janë te udhëzuesi për kohën shtesë, vazhdimet dhe penalltitë.

Vendi i tretë nuk ishte fundi i rrugës. Paraguai doli i tretë në Grupin D dhe në fazën e 32-shes eliminoi me penallti Gjermaninë, fituese e grupit të vet. Megjithatë, një rregull i vjetër mbeti në fuqi: Spanja e fitoi grupin e saj, ashtu si të gjithë kampionët e botës që nga viti 1986.

Si u ndanë 48 vendet

Gjithsej 46 vende direkte. Dy të fundit u ndanë në mars 2026 në një turne ndërkontinental play-off-i me gjashtë ekipe, të cilin e fituan RD e Kongos dhe Iraku. Zgjerimi u dha mundësinë katër debutuesve: Kepit të Gjelbër, Kurasaos, Jordanisë dhe Uzbekistanit.

Shqipëria dhe Kosova: afër, por jashtë

Të dyja kombëtaret tona arritën deri te play-off-et evropiane të marsit 2026, ku 16 ekipe luanin për katër vendet e fundit të Evropës. Në shortin e dhjetorit emrat e tyre ishin tashmë në grupe: fituesi i rrugës së Shqipërisë, ku ishin edhe Polonia, Suedia dhe Ukraina, shkonte në Grupin F me Holandën, Japoninë dhe Tunizinë; fituesi i rrugës së Kosovës, bashkë me Rumaninë, Sllovakinë dhe Turqinë, në Grupin D me SHBA-në, Paraguain dhe Australinë.

Asnjëra nuk ia doli. Rrugën e Shqipërisë e fitoi Suedia, që mundi Poloninë 3-2 në finalen e play-off-it. Kosova arriti deri në finalen e rrugës së saj, por u mund ngushtë nga Turqia, e cila u rikthye në Botëror për herë të parë që nga viti 2002. Dy biletat e tjera evropiane i morën Bosnja dhe Hercegovina, që eliminoi Italinë me penallti, dhe Çekia.

Formati me 48 ekipe i dha Evropës 16 vende, por rruga drejt tyre mbeti e ngushtë: vendi i parë në grupin kualifikues ose play-off-i me ndeshje të vetme.

Çfarë ndodhi në 2026, shkurt

Spanja mundi Argjentinën 1-0 pas vazhdimeve në finalen e 19 korrikut në New York New Jersey Stadium, me golin e Ferran Torres në minutën e 106-të. Është titulli i dytë botëror i spanjollëve pas atij të vitit 2010. Në gjysmëfinale Spanja mundi Francën 2-0, kurse Argjentina Anglinë 2-1; anglezët e mbyllën të tretët duke fituar 6-4. Zvicra arriti në çerekfinale. Në turne u shënuan 308 gola. Për çdo rezultat, raund pas raundi, hapni faqen e Kupës së Botës me të gjitha rezultatet.

Si t'i ndiqni kombëtaret në ScoreMondo

Faqja e Kupës së Botës mbledh grupet, tabelat dhe eliminatoret e vitit 2026, ndërsa faqja e çdo ndeshjeje tregon ngjarjet, statistikat dhe formacionet. Gjatë pauzave për kombëtaret, rezultatet live përditësohen me çdo gol dhe rezultatet e djeshme përmbledhin ditën e kaluar. Nga lista e garave arrihet te turnetë e tjerë të kombëtareve, kurse udhëzuesi për formatin e Ligës së Kombeve shpjegon çfarë luajnë ekipet evropiane mes dy turneve të mëdha. Në aplikacione mund t'i shtoni ekipet te të preferuarat dhe të aktivizoni njoftimet për gola.

Pak histori

Në Botërorin e parë, Uruguai 1930, morën pjesë 13 ekipe. Edicionet e viteve 1934 dhe 1938 u luajtën tërësisht me eliminim direkt dhe janë të vetmet pa grupe. Nga 1954 deri më 1978 standardi ishte 16 ekipe; në 1982 numri u rrit në 24 dhe në 1998 në 32, me tetë grupe me nga katër, formulë që zgjati shtatë edicione.

Kalimi i të tretave më të mira nuk ishte risi: u përdor në 1986, 1990 dhe 1994, kur 24 ekipe duhej të bëheshin 16. Brazili mbetet rekordmeni me pesë tituj, para Gjermanisë dhe Italisë me nga katër.

Pyetje dhe përgjigje

Sa ekipe kalonin nga çdo grup?

Dy me siguri, në shumicën e grupeve tri. Kualifikoheshin dy të parat e 12 grupeve dhe tetë të tretat më të mira, pra 32 nga 48 ekipe arritën në fazën me eliminim.

Sa ndeshje luajti kampioni?

Tetë: tri në grup, pastaj faza e 32-shes, faza e 16-shes, çerekfinalja, gjysmëfinalja dhe finalja. Me 32 ekipe ishin shtatë.

Çfarë vlente së pari, ndeshjet direkte apo golaverazhi?

Ndeshjet direkte. Së pari shiheshin pikët, golaverazhi dhe golat në ndeshjet mes ekipeve të barazuara; golaverazhi i përgjithshëm vinte vetëm më pas.

A mund të bëhej kampion një ekip i tretë në grup?

Rregullorja nuk e ndalonte: nga faza e 32-shes rruga ishte e njëjtë për të gjithë. Deri më sot, megjithatë, asnjë ekip nuk e ka fituar Botërorin pa përfunduar mes dy të parëve të grupit.

A do të ketë Botërori i ardhshëm të njëjtin format?

Dokumentet e FIFA-s për kandidimet e viteve 2030 dhe 2034 mbështeteshin në të njëjtin model: 48 ekipe, 12 grupe me nga katër dhe 104 ndeshje. Botërori 2030 do të zhvillohet në Marok, Portugali dhe Spanjë, me tri ndeshje të njëqindvjetorit në Argjentinë, Paraguai dhe Uruguai; ai i vitit 2034 në Arabinë Saudite.

Ku nisi dhe ku përfundoi turneu?

Nisi më 11 qershor 2026 në Mexico City, me fitoren e Meksikës ndaj Afrikës së Jugut, dhe u mbyll më 19 korrik në New York New Jersey Stadium. Meksika ishte mikpritëse për herë të tretë, pas viteve 1970 dhe 1986.