Tenis puanlama sistemi: puan, oyun, set ve tie-break

Teniste skor üç katmanlıdır: puanlar oyunu, oyunlar seti, setler maçı kazandırır. Bir oyun 0, 15, 30, 40 diye sayılır ve iki puan farkla alınır. Seti, en az iki oyun farkla altı oyuna ilk ulaşan kazanır; skor 6–6 olursa tie-break oynanır. Maçların neredeyse tamamı üç set üzerinden oynanır, yalnızca dört Grand Slam'in tek erkekler maçları beş set üzerindendir. Bu rehberdeki kurallar ITF'in 2026 Tenis Kuralları'na, ATP ve WTA'nın 2026 kural kitaplarına dayanır.

Puanlar: 0, 15, 30, 40

Skor söylenirken önce servis atan oyuncunun puanı okunur. "30–40" denmişse karşılayan oyuncu oyunu almaya bir puan uzaktadır.

Eşitlikte oyunu almak için art arda iki puan gerekir. İlkini alan avantaja geçer; sonrakini kaybederse skor yeniden eşitliğe döner. Bunun bir üst sınırı yoktur, bu yüzden tek bir oyun bazen yan korttaki setin tamamından uzun sürer.

Avantajsız (no-ad) oyun

Kurallar daha kısa bir seçeneğe de izin verir. Avantajsız oyunda eşitlikte tek bir belirleyici puan oynanır; servisi sağ yarıdan mı sol yarıdan mı karşılayacağına karşılayan taraf karar verir. Karışık çiftlerde bu puanı, servis atanla aynı cinsiyetteki oyuncu karşılar. ATP Tour ve WTA Tour'da çiftler maçları bu sistemle oynanır. Aynı turların tekler maçlarında ve Grand Slam'lerin tekler ile çiftler maçlarında oyunlar klasik avantajlı sistemle sayılır.

Oyun ve set

Altı oyuna ilk ulaşan seti alır, ama en az iki oyun fark şarttır: 6–4 settir, 6–5 değildir. 5–5'ten sonra set 7–5 bitebilir; 6–6 olursa tie-break oynanır ve set tabelaya 7–6 diye yazılır.

Oyuncular her setin birinci, üçüncü, beşinci oyunundan sonra, yani tek sayılı oyunların ardından saha değiştirir. Servis hakkı her oyunun sonunda rakibe geçer.

Tie-break

Tie-break düz sayılarla oynanan özel bir oyundur: 15, 30, 40 yerine 1, 2, 3 diye sayılır. İki puan farkla yedi puana ilk ulaşan hem tie-break'i hem seti alır. 6–6 olursa oyun sürer: 8–6, 9–7, 12–10.

Servis sırası bellidir:

1. Servis sırası kimdeyse yalnızca ilk puanı o atar.
2. Sonraki iki puanda rakip servis kullanır.
3. Ardından oyuncular ikişer puanda bir değişir.

Her altı puanda bir saha değiştirilir; örneğin 4–2'de veya 6–6'da. Tie-break'te ilk servisi kullanan oyuncu, bir sonraki setin ilk oyununda karşılayan taraf olur.

10 puanlık maç tie-break'i

Maç tie-break'i, karar setinin tamamının yerine oynanan uzun bir tie-break'tir: iki puan farkla on puana ilk ulaşan maçı kazanır. Yayınlarda sık sık "süper tie-break" diye anılır. ATP ve WTA turlarında bütün çiftler maçları böyledir: avantajsız oyunlarla iki set, setler 1–1 olursa üçüncü set yerine maç tie-break'i. Sonuçlarda genellikle üçüncü set gibi yazılır: 4–6, 6–3, 10–4.

Bunu Grand Slam'lerdeki final seti tie-break'iyle karıştırmamak gerekir. Orada karar seti baştan sona oynanır, on puanlık tie-break yalnızca skor 6–6 olursa devreye girer.

Üç set mi, beş set mi?

Üç set üzerinden oynanan maçı iki set alan, beş set üzerinden oynanan maçı üç set alan kazanır. ATP ve WTA turlarında tekler maçları üç set üzerindendir ve son set dahil her sette 6–6'da klasik yedi puanlık tie-break oynanır. İstanbul'da düzenlenen tur turnuvalarında da düzen budur. Avustralya Açık, Roland-Garros, Wimbledon ve Amerika Açık'ta tek erkekler beş set, tek kadınlar ile erkekler ve kadınlar çiftler üç set üzerinden oynanır. Zeynep Sönmez gibi WTA'da yarışan oyuncuların tekler maçları bu yüzden her turnuvada en çok üç set sürer.

Karar setinde hangi kural geçerli?

Dört Grand Slam bugün karar setini aynı biçimde bitiriyor: skor 6–6 olduğunda iki puan farkla on puana kadar tie-break. Avustralya Açık bu kuralı 2019'dan beri uyguluyor; öteki üç turnuva, Grand Slam Kurulu'nun ortak kural duyurusunun ardından 2022 Roland-Garros'tan itibaren katıldı. Öncesinde her turnuvanın son seti farklı bitiyordu.

Canlı tenis skoru nasıl okunur?

Canlı tenis skorları sayfasında her maç, oyuncu ya da çift başına bir satır olmak üzere iki satırdır. Sütunlar soldan sağa şöyle okunur:

• Set sütunları. Biten ve oynanan her set için bir sütun. 6–3, 4–6, 2–1 görüyorsanız setler 1–1'dir ve üçüncü set sürüyordur.
• O anki oyun. Oynanan oyunun puanları: 0, 15, 30, 40 ya da avantaj için A. Tie-break sırasında burada düz sayılar görünür.
• Küçük üst rakam. 7–6'nın yanındaki küçük 5, setin tie-break'le bittiğini ve kaybedenin tie-break'te beş puan aldığını gösterir; yani 7–5. Küçük rakam 8 ise tie-break 10–8 bitmiştir.
• Servis işareti. O sırada servis atan oyuncunun adının yanındaki nokta ya da top simgesi.

O an oynanan karşılaşmalar şu anda canlı olan maçlar altında, bir gün öncesinin biten maçları dünün sonuçları sayfasında toplanır. Puan bittikten kısa süre sonra rakamın neden değiştiğini merak ediyorsanız canlı skorların ekranınıza nasıl ulaştığını okuyabilirsiniz.

Çekilme, maça çıkmama ve diskalifiye

Üç bitiş biçimi maç puanıyla gelmez ve kural kitapları bunları birbirinden ayırır:

• Çekilme (ret.): maç başlamıştır, oyunculardan biri hastalık ya da sakatlık nedeniyle bitirememiştir. O andaki skor tabelada kalır: 6–3, 4–0 ret.
• Maça çıkmama (w/o, walkover): maç hiç başlamamıştır; oyunculardan biri hasta ya da sakattır veya oynamasına izin verilmemiştir. Skor yoktur, rakip tur atlar.
• Diskalifiye (def.): maç başladıktan sonra oyuncu, Davranış Kuralları uyarınca hakem kararıyla maçtan çıkarılmıştır.

Bu etiketlerin "ertelendi", "durduruldu" ve "bitti" gibi durumlarla ilişkisini maç durumları rehberi anlatır. Takip ettiğiniz maç başladığında ya da set bittiğinde haber almak için favoriler ve bildirimler rehberine bakın.

Sık sorulan sorular

Teniste neden 1, 2, 3 yerine 15, 30, 40 sayılır?

Kural kitabı yalnızca nasıl söyleneceğini yazar, kökenini açıklamaz. Bu adlar oyunun koruduğu bir gelenektir; aynı kitap tie-break'te puanları düz sayılarla, 1, 2, 3 diye saydırır.

7–6'nın yanındaki küçük 4 ne demek?

Set 6–6'ya gelmiş ve tie-break'le bitmiştir. Küçük rakam tie-break'i kaybedenin puanıdır; burada tie-break 7–4 sonuçlanmıştır. Küçük rakam 6 ya da daha büyükse kazanan ondan iki puan fazlasıyla bitirmiştir.

Süper tie-break ile normal tie-break aynı şey mi?

Hayır. Normal tie-break yedi puana kadar oynanır ve 6–6'daki tek bir seti sonuçlandırır. Maç tie-break'i on puana kadar oynanır ve karar setinin tamamının yerini alır. Servis sırası ve iki puan fark kuralı ikisinde de aynıdır.

Tenis maçı berabere biter mi?

Hayır. Her birimin bir kazananı olmak zorundadır: oyunda iki puan fark ya da belirleyici puan, sette iki oyun fark ya da tie-break, tie-break'te iki puan fark aranır. Maç yalnızca çekilme, maça çıkmama ya da diskalifiye ile erken bitebilir.

Çiftlerde sayım teklerden farklı mı?

Grand Slam'lerde çiftlerin oyun ve setleri teklerdeki gibi sayılır. ATP ve WTA turlarında ise çiftler avantajsız oyunlarla ve üçüncü set yerine on puanlık maç tie-break'iyle oynanır; böylece maçlar kısalır ve programa daha kolay sığar.